Kort gezegd: Rente is de schadevergoeding die uw klant verschuldigd is als hij een geldbedrag te laat betaalt. Bij particulieren is dat de wettelijke rente, tussen bedrijven de wettelijke handelsrente. Partijen kunnen ook zelf een contractuele rente afspreken.
Niet zelden raken bedrijven in financiële nood, omdat klanten te laat betalen. Soms leidt dit zelfs tot het eigen faillissement. Om betalingsachterstanden tegen te gaan kunnen klanten daarom worden verplicht tot het betalen van rente als zij te laat betalen.
Wat is rente?
Rente is de schadevergoeding verschuldigd wegens vertraging in de voldoening van een geldsom. Zo luidt de wettelijke omschrijving. Net als incassokosten gaat het hier om extra kosten als de ander niet op tijd betaalt. Het doel is om te late betaling te ontmoedigen. Er is een onderscheid tussen de wettelijke rente, wettelijke handelsrente en contractuele rente. De wettelijke rente geldt voor particulieren. De wettelijke handelsrente geldt voor bedrijven onderling. Bij contractuele rente bepalen partijen zelf het rentepercentage.
Wettelijke rente of wettelijke handelsrente?
De wettelijke handelsrente geldt bij handelsovereenkomsten. Dat zijn overeenkomsten tussen partijen die handelen in de uitoefening van een beroep of bedrijf, en overeenkomsten waarbij een overheidsinstantie moet betalen (artikelen 6:119a en 6:119b BW). In de andere gevallen, bijvoorbeeld als uw klant een consument is, geldt de gewone wettelijke rente (artikel 6:119 BW).
Bij beide vormen wordt de rente na elk jaar bij de hoofdsom opgeteld. Daarna wordt ook over die rente weer rente berekend. Dit heet samengestelde rente.
Wanneer mag rente worden berekend?
Rente is pas verschuldigd vanaf het moment dat de ander in verzuim is. Verzuim houdt in dat hij te laat is met betalen. Wat onder ‘te laat’ moet worden verstaan hangt af van de situatie. Als hoofdregel geldt dat de ander in gebreke moet worden gesteld. Een ingebrekestelling is een schriftelijke aanmaning, waarin hij de kans krijgt om binnen een redelijke tijd alsnog te betalen. Voor particulieren is dit een extra betalingstermijn van 14 dagen. Betaalt de ander ook binnen de extra betalingstermijn niet, dan raakt hij in verzuim. Voor bedrijven onderling gelden enkele uitzonderingen. Een betalingstermijn kan de betekenis hebben van een ‘fatale termijn’, waardoor geen aanmaning nodig is. Is er geen betalingstermijn afgesproken, dan is automatisch de wettelijke handelsrente verschuldigd vanaf 30 dagen na ontvangst van de factuur of de prestatie.
Bij een handelsovereenkomst bepaalt de wet bovendien dat de wettelijke handelsrente verschuldigd is vanaf de dag na de afgesproken uiterste betaaldag (artikel 6:119a lid 1 BW). Meer over het in gebreke stellen leest u bij ingebrekestelling. Over termijnen leest u meer bij betalingstermijn.
Let op het verschil met incassokosten. Is uw klant een particulier, dan mag u buitengerechtelijke incassokosten pas rekenen nadat u hem een aanmaning met een betalingstermijn van veertien dagen heeft gestuurd (artikel 6:96 lid 6 BW). Gebruik daarvoor onze voorbeeldbrief aanmaning.
Hoe hoog mag de rente zijn?
De wettelijke rente en de wettelijke handelsrente worden elk half jaar opnieuw vastgesteld, per 1 januari en per 1 juli. De wettelijke rente wordt vastgesteld bij algemene maatregel van bestuur. De wettelijke handelsrente is de herfinancieringsrente van de Europese Centrale Bank plus acht procentpunt. De contractuele rente mag niet te hoog zijn. Anders kan de rentebepaling wegens strijd met de openbare orde en goede zeden ongeldig zijn. Een rentebepaling in algemene voorwaarden kan door particulieren als onredelijk bezwarend worden aangemerkt en om die reden ongeldig zijn. Een contractuele rente van 1% per maand, dus 12% per jaar, wordt wel door de rechter aanvaard.
De wettelijke handelsrente is in de wet gekoppeld aan de rente van de Europese Centrale Bank (artikel 6:120 BW). Welke percentages op dit moment gelden en hoe u de rente over een periode uitrekent, leest u op de pagina over wettelijke rente.
Wat is contractuele rente?
U kunt in uw overeenkomst of algemene voorwaarden een eigen rente afspreken. Is die hoger dan de wettelijke rente, dan is de klant bij verzuim die hogere rente verschuldigd (artikel 6:119 lid 3 BW). Bij particulieren beoordeelt de rechter een rentebeding in algemene voorwaarden kritisch.
Rente als onderdeel van uw vordering
De rente maakt deel uit van uw vordering. Een deelbetaling gaat eerst naar de kosten en de verschenen rente. In een procedure bij de rechter kunt u vragen om de rente toe te wijzen tot de dag van volledige betaling. Lees meer bij gerechtelijke incasso.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen wettelijke rente en wettelijke handelsrente?
De wettelijke handelsrente geldt bij overeenkomsten tussen bedrijven en bij overeenkomsten waarbij een overheidsinstantie moet betalen. De gewone wettelijke rente geldt in de andere gevallen, zoals bij consumenten. De wettelijke handelsrente is doorgaans hoger.
Vanaf wanneer is wettelijke handelsrente verschuldigd?
Vanaf de dag na de afgesproken uiterste betaaldag. Is er geen betalingstermijn afgesproken, dan in de regel vanaf 30 dagen na ontvangst van de factuur.
Wordt rente over rente berekend?
Ja. Na elk jaar wordt de verschenen rente bij de hoofdsom opgeteld. Over dat nieuwe bedrag loopt de rente daarna verder. Dat geldt voor de wettelijke rente en voor de wettelijke handelsrente.
Mag ik een hogere rente afspreken dan de wettelijke rente?
Ja, dat heet contractuele rente. De rente mag niet te hoog zijn. Bij particulieren kan een rentebeding in algemene voorwaarden als onredelijk bezwarend worden aangemerkt.
Bron: wetten.overheid.nl, Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikelen 6:96, 6:119, 6:119a, 6:119b en 6:120 en Rijksoverheid, hoe hoog is de wettelijke rente.